Ekorodzice

Jak żyć w zgodzie z zegarem biologicznym?

Autor: Jolanta Walczyk 2010.03.01, 14:29
W każdej żywej istocie od chwili narodzin znajduje się wewnętrzny zegar biologiczny, który wpływa na jej samopoczucie, sprawność umysłową i fizyczną. Dlatego tak ważne jest, abyśmy poznali jego mechanizm. Dzięki temu będziemy mogli odpowiednio go nastawić, gdy zacznie się spóźniać lub zbytnio śpieszyć. Jak odpowiednio zsynchronizować swój zegar biologiczny? Pomoże nam w tym wiedza na temat rytmów człowieka.
fot. Darek Natanek

Jak przekonuje lekarz i antropolog prof.zw.dr hab Tadeusz Dzierżykray-Rogalski, otaczający nas świat jest pełen rytmów (m.in. zgonu, narodzin, pracy nerek czy wysiłku fizycznego), które zależą przede wszystkim od różnych czynników wewnętrznych i zewnętrznych. Już we wczesnym dzieciństwie zauważamy zmiany pór roku i procesy zachodzące w przyrodzie. Co roku odczuwamy zmiany temperatury oraz obserwujemy wędrówkę bocianów i opadające liści jesienią. Przyroda bowiem żyje swoim własnym rytmem.

Rozwój rytmów u małych dzieci

U noworodków nie występują rytmy 24-godzinne (np. karmienie dziecka rozłożone jest dość równomiernie w ciągu całej doby). Pojawiają się one dopiero około drugiego miesiąca życia, a całkowicie stabilizują się nie wcześniej niż około piątego roku życia. Rytmy snu i czuwania rozwijają się jako jedne z pierwszych u dzieci.

Jak zapewnić dziecku rytmiczność?

Stopniowo przeprowadzaj dziecko:
- od karmienia "na żądanie" do rytmu spożywania posiłków wraz z całą rodziną, w porach związanych z naturalnym pulsem życia rodziny;
- od niemowlęcych proporcji snu i czuwania do sypiania od wieczora do rana;
- od przewijania "na żądanie" do spontanicznego dostosowania pracy organizmu i czynności wydalniczych do rytmu spożywania posiłków.

Rytmy u osób starszych

Kiedy się starzejemy, rytmy mają skłonność do mniejszej regularności, ponieważ nasz organizm słabiej reaguje na polecenia mózgu. Dlatego warto zastosować się do poniższych rad:
1. Wzmocnij swoją reakcję na synchronizatory i postaraj się ją utrwalić. Przestrzegaj stałych pór posiłków, pór społecznej i fizycznej aktywności, jak również czasu wstawania i kładzenia się spać.
2. Nie wstawaj w nocy, żeby coś przegryźć lub czegoś się napić, gdyż takie przechadzki są w stanie zaburzyć twój rytm i powodować bezsenność.
3. W miarę jak stajesz się starszy, potrzebujesz coraz mniej snu. Dlatego nie ucinaj sobie za długich drzemek po obiedzie. Może wystarczy ci 30 minut odpoczynku na fotelu, zamiast godzinnej drzemki po posiłku. Często osoby śpiące w ciągu dnia, narzekają w nocy na bezsenność.


Rytmy związane ze spożywaniem i trawieniem posiłków

Stwierdzono istnienie różnicy między skutkami porannego i wieczornego posiłku o tej samej objętości i i wartości kalorycznej. Otóż ankietowani, którzy jedli tylko śniadanie, wykazywali skłonność do utarty wagi, czego nie zaobserwowano u osób, których jedynym posiłkiem w ciągu dnia był obiad. Pożywne śniadanie dawało badanym siłę na cały dzień, dzięki czemu mogli być bardziej aktywni niż osoby bez śniadania. Wniosek jest prosty - powstrzymywanie się od jedzenia przez cały dzień, może być przyczyną ospałości i ociężałości.


Skowronek czy sowa?

Każdy człowiek ma swój własny dobowy cykl. Tak jak wielu jest ludzi, tak wiele jest też ich chronotypów, czyli preferowanej przez nas pory funkcjonowania w ciągu dnia. Chronotyp może być ranny, wieczorny lub pośredni. Najczęściej w przyrodzie występuje w postaci mieszanej ( typ pośredni, który łączy cechy skowronka i sowy). A ty jakim typem jesteś ? Sprawdź to za pomocą naszego psychotestu ub przeczytaj poniższą charakterystykę poszczególnych typów. WYPEŁNIJ QUIZ I SPRAWDŹ, CZY JESTEŚ SOWĄ CZY SKOWRONKIEM!



CIEKAWOSTKI

1. Nauka, która zajmuje się zaburzeniami rytmów u człowieka, nazywa się chronopatologią.


2. Między godziną 6.00 a 12.00 częściej tworzą się zakrzepy i wylewy krwi do mózgu. Jest to pora dnia, gdy większość ludzi poddawana jest stresowi z powodu rozpoczynającego się dnia i nowych obowiązków.


3. Około godziny 11.00 ciśnienie krwi gwałtownie wzrasta  do maksymalnej wartości.


4. Wskaźnik narodzin dzieci jest znacznie wyższy w późnych godzinach nocnych niż w innych porach doby. Na ogół porodom nocnym nie towarzyszą większe komplikacje i są zazwyczaj lżejsze niż te przeprowadzane w dzień. Potwierdzają to liczne raporty.


5. Najwięcej cesarskich cięć i porodów indukowanych odbywa się w ciągu dnia, co wynika na ogół z nastawienia personelu szpitala na pracę w dzień.


6. Nasze drogi oddechowe są najbardziej rozszerzone około południa (oddycha nam się wtedy łatwiej), potem stopniowo się zwężają.


7. Wstając wcześnie z łóżka, jesteśmy o ok. 2,5 cm wyżsi niż przed położeniem się spać.



Źródło: Artykuł został zainspirowany książką pt. "Twój zegar biologiczny. Jak z nim żyć w zgodzie" J. Waterhouse, D.Minors, M.Waterhouse

Przeczytaj także:

Zupy kremy – dodaj je do swojego codziennego menu

Zupy kremy – dodaj je do swojego codziennego menu

Lekkie, niskokaloryczne, kolorowe i zdrowe – zupy kremy to łatwy sposób na danie każdego dnia. Do ich przygotowania możesz użyć praktycznie każdego warzywa - mogą więc stanowić element Twojego menu przez cały rok. Dowiedz się, dlaczego... więcej »
Moczopędny humor

Moczopędny humor

To nie jest wcale żart! Za pomocą analizy moczu lekarze w Tybecie od wielu wieków sprawdzają "humory" swoich pacjentów. A na podstawie wyników badań zlecają im odpowiednią dietę. Sprawdź, w jakim humorze się dzisiaj obudziłeś... więcej »
Wszystko, co musisz wiedzieć o niestrawności

Wszystko, co musisz wiedzieć o niestrawności

Ból brzucha u dzieci to jedno z najczęstszych dolegliwości i dotyczy nawet 10-20% młodzieży w wieku szkolnym. Może być objawem organicznych chorób układu pokarmowego lub mieć podłoże czynnościowe. Jak odróżnić bóle, znaleźć ich... więcej »
Najczęstsze wady stóp u dzieci i dorosłych

Najczęstsze wady stóp u dzieci i dorosłych

Na wady stóp narażone są różne grupy, między innymi sportowcy, kobiety chodzące w butach na wysokich obcasach oraz osoby otyłe, często przebywające w pozycji stojącej oraz cierpiące na schorzenia mięśni. Które wady stóp najczęściej... więcej »
Tea time is coming

Tea time is coming

Godzina siedemnasta. Porcelanowa filiżanka, dwie kostki cukru, dzbanek z wodą - najwyższa pora na "tea time". Odpowiednie proporcje herbaty, mleka i wrzątku, właściwa długość parzenia napoju oraz prawidłowa kolejność jego przyrządzania,... więcej »


Komentarzy: 5
{opis}
03.08.2014 17:17 - edyta13
Bardzo ciekawy artykuł i ciekawostki.
{opis}
28.04.2012 19:12 - lilify
najfajniej jest się rano warzyć w tedy waga wskazuje najmniej a ztym wzrostem to u mnie chyba nie działa
{opis}
12.04.2012 16:29 - Renata.Ch.
Z tym wzrostem szczególnie interesujące jest to, że różnica wynosi aż 2,5 cm. Zresztą podobnie jest z naszą wagą :), bo rano jesteśmy odrobinę szczuplejsi.
{opis}
12.04.2012 09:47 - daszka
Ja jestem typem pośrednim, ale skłaniającym się ku sowie :) Mój mąż to typowa sowa. Niestety tryb zycia, który prowadzimy nie pasuje do naszych chronotypów. Takie zycie, trzeba się jakoś przystosować.
{opis}
11.04.2012 20:00 - miraga_
Muszę sie kiedyś zmierzyć rano i wieczorem. Słyszałam o tym, że w ciagu dnia się "zdeptujemy", ale czy tak jest faktycznie?

Najnowsze na blogach

Z wykształcenia ekonomistka i psychografolog dziecięcy, zwolenniczka upcyklingu, zapalona swapowiczka. Na co dzień prowadzi portal Ekorodzice.pl, organizuje ekologiczne eventy oraz prowadzi recyklingowe warsztaty. Lubi eksperymentować w kuchni, zwłaszcza z dzikimi roślinami. Wyszukuje na zagranicznych portalach i blogach nowinki dotyczące zdrowego stylu życia. Jej pasją jest sport (joga, narty biegowe, wspinaczka, rolki, rower) i podróże – te małe i duże. Stara się, aby w erze gloryfikacji konsumpcji stosunki międzyludzkie nie stały się… zbędnymi śmieciami!

Kontakt:
 biuro(małpa) ekorodzice.pl
Zobacz wszystkie »

Quizy

1001 pytań i odpowiedzi na kazdy temat. Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej zajrzyj tutaj.

 

 

Zobacz wszystkie »