Parabeny to ciała stałe, o wyglądzie drobnych, bezzapachowych i  bezbarwnych kryształków. Pod tą łatwo wpadającą w ucho nazwą, skrywają się estry kwasu parahydroksybenzoesowego (PHB), które prowadzą do podrażnień skóry. Przypuszcza się również, że mogą one być przyczyną rozwoju guzów piersi, a także odpowiadać za obniżenie płodności mężczyzn.

Stosowanie parabenów w kosmetykach jest bardzo popularne, Unia Europejska dopuszcza występowanie ich w stężeniu do 0,4 %, a w pozostałych krajach może się wahać od 0,3 do 0,5%. Na owe konserwanty jak i ich pochodne natrafić można szczególnie w kremach i balsamach nawilżających.

Parabeny w kosmetykach obecne są w całej gamie dostępnych produktów do pielęgnacji ciała (także dzieci!!!):

• mydła,
• szminki,
• szampony,
• maskary do rzęs itp.

Parabeny w żywności obecne są głównie w:

• sałatkach,
• ciastach,
• ketchupie,
• majonezie,
• konserwach rybnych i mięsnych,
• lemoniadach,
• sokach (głównie jarzynowych),
• przyprawach,
• dżemach,
• konfiturach,
• ciastkach,
• mrożonkach.

Szacuje się, że parabeny stosuje się w ponad 13 tysiącach produktów. Według Amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (Food and Drug Administration – www.fda.gov) średnia dzienna dawka parabenów osoby ważącej 60 kg stanowi 76 mg, z czego 1 mg pochodzi z żywności, 50 mg z kosmetyków i środków higieny osobistej, a 25 mg z leków.[1]


Parabeny a nasze zdrowie
Parabeny dość często są przyczyną podrażnień skóry:

• zaczerwienienie,
• świąd,
• wypryski,
• pokrzywka.

Przy dłuższym stosowaniu uczulenie może się pogłębić, a nawet może dojść do rozwoju dermatozy okołoustnej i trądziku różowatego. Dlatego też, osoby ze skłonnością do wymienionych powyżej problemów skórnych, nie powinny stosować kosmetyków zawierających parabeny. Także, wystawianie skóry na działanie promieni słonecznych potraktowanej kosmetykiem o stężeniu parabenów większym niż 0,4% narażone jest na uszkodzenie, zwłaszcza wtedy, gdy w kosmetyku (kremie) występują inne estry i kwasy mogące inicjować hydrolizę estrów PHB.

W ostatnich latach zwrócono uwagę na działanie estrogenne owych konserwantów. Przypuszcza się, iż mogą one być przyczyną rozwoju guzów piersi, a także odpowiadać za obniżenie płodności mężczyzn. Niestety, pomimo tych spekulacji, potwierdzonych wstępnymi badaniami, nadal producenci dodają parabeny m.in. do dezodorantów i antyperspirantów. A stosowanie ich niesie za sobą ryzyko przedostawania parabenów do podskórnej tkanki tłuszczowej (jako składniki litofilne, czyli zbliżone do tłuszczu swobodnie wnikają do niej) i mogą tam ulegać kumulacji. W związku z tym kobiety karmiące piersią absolutnie powinny zrezygnować z natłuszczania piersi kosmetykami zawierającymi parabeny, żeby związki te dodatkowo nie przemieszczały się do organizmu dziecka.

…metylo, etylo, propylo, butylo, heptylo i benzyloparaben – po co aż tyle rodzajów? Ponieważ:

• z różną siłą działają na drobnoustroje
• różnią się stopniem rozpuszczalności w wodzie (najlepiej rozpuszcza się ester metylowy, najgorzej benzylowy)
• mają zbliżoną do siebie, ale jednak różną swoistość

W zależności od potrzeby stosuje się dany rodzaj parabenów, a  często używa się ich mieszanin, przez co w jednym produkcie mamy kilka ich rodzajów.

UWAGA! Parabeny występują pod innymi nazwami!
Parabeny posiadają kilka synonimów:„nipaginy”, „aseptyny”, „nipa estry”, a  nazewnictwo to związane jest z występowaniem pochodnych PHB, do których należą związki: parasept, nipagin, aseptin.