Ekorodzice

Dzieci z zespołem Aspergera

Autor: Magdalena Knedler-Zając 2010.03.22, 19:01

fot. www.sxc.hu
Ukryte przed światem w twardej i trudnej do rozbicia skorupie. Odseparowane od rówieśników żyją we własnej samotni. Nie potrafią rozpoznawać emocji, nawiązywać przyjaźni ani komunikować się z otoczeniem. Świat widziany oczami dziecka z zespołem Aspergera często jest niezrozumiały.


Outsiderzy mimo woli

Dzieci z zespołem Aspergera posiadają zazwyczaj niewielkie umiejętności w zakresie komunikowania się z otoczeniem. Mają problem z odczytywaniem intencji innych ludzi. Cechuje ich mała towarzyskość. Niekiedy zdarza się, że są oziębłe, skupione na sobie, nienaturalne czy ekscentryczne. Ponadto mają trudności ze stworzeniem więzi z rówieśnikami, nie potrafią wejść z nimi w bliższe relacje. A ich naiwność może stać się powodem wyszydzania i ataków kolegów. Dzieci z zespołem Aspergera najczęściej są samotne, jednak różnie radzą sobie z tą izolacją. Niektóre ją akceptują (niekiedy nawet pożądają), inne nie potrafią się z nią pogodzić. Dzieci te często skupiają się na detalach i nie postrzegają danej sytuacji jako całości - na przykład odpowiadają komuś na zadane pytanie, nie zauważając przy tym drwiących wyrazów twarzy czy też przedrzeźniających gestów.


Język językowi nierówny

Język, którym posługują się dzieci z zespołem Aspergera, posiada swoiste właściwości.
Najważniejsze cechy języka i mowy to:
  • wysoce sformalizowane słownictwo;
  • precyzyjne nazewnictwo;
  • wypowiedzi nienaturalne, przypominające encyklopedyczne definicje;
  • brak wyrazów i zwrotów nacechowanych emocjonalnie, czyli metafor, epitetów czy porównań, jak np. "pokarm dla duszy", "czuję się, jak zbity pies", "jestem śmiertelnie zmęczona";
  • sposób mówienia jest powolny, monotonny, przesadnie głośny lub zbyt szybki;
  • brak "melodyki" wypowiedzi.

Prawidłowy rozwój mowy i używanie języka zgodnie z regułami gramatycznymi to cecha odróżniająca dzieci z zespołem Aspergera od dzieci autystycznych. Należy jednak pamiętać, że dzieci te rozumieją mowę innych dosłownie i najpewniej czują się wtedy, kiedy jest ona prosta, precyzyjna i jednoznaczna. Natomiast wypowiedzi metaforyczne mogą budzić w nich gniew, irytację, niepokój czy też agresję.


Nadawanie na innych falach

Nawet jeżeli dziecko z zespołem Aspergera wykazuje się znajomością bardzo bogatego słownictwa, nie należy w każdym przypadku spodziewać się, że umiejętność rozumienia wypowiedzi jest również na wysokim poziomie. Potrafi ono mówić długo i dużo na interesujący je temat, nie rozpoznając jednocześnie, że słuchający jest znudzony albo nie ma ochoty na pogawędkę. Ma to związek z brakiem umiejętności odczytywania cudzych myśli i intencji, czyli z tzw. ślepotą umysłową. Dziecko z zespołem Aspergera bardziej informuje niż prowadzi dyskusję, co jeszcze dosadniej podkreśla mimika i język ciała. Dziecko nie patrzy na rozmówcę, tylko "wlepia w niego oczy" bądź też przeciwnie - unika jego wzroku. Poza tym może ono zadawać pytania, które nie są związane z określoną sytuacją, a niekiedy wręcz zupełnie odbiegają od wydarzeń rozgrywających się w danej chwili. Skoncentrowane na jakimś temacie często zadaje wciąż te same pytania i domaga się na nie odpowiedzi - może wielokrotnie słuchać tych samych wyjaśnień dotyczących interesującego zagadnienia. Dzieci z zespołem Aspergera łatwo przyswajają sobie pewne słowa, zwłaszcza trudne i obco brzmiące, by potem używać ich w różnych sytuacjach, nie zawsze we właściwym kontekście.


Rozmowy, wiersze, filmy,
czyli jak pracować z dzieckiem

  1. Zachęcaj dziecko do rozmowy, wymiany zdań i poglądów, zadawaj pytania i oczekuj odpowiedzi. Najlepiej, aby nasza pociecha nie miała tylko jednego rozmówcy, ale kilku, dzięki czemu będzie umiała dyskutować z różnymi ludźmi na różne tematy.

  2. Zadbaj o jego poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Należy wyrobić w dziecku nawyk komunikacyjny, który nie będzie odbierany jako przymus. Nie jest to zadanie łatwe i wymaga dużej konsekwencji od rodzica, ale efekty z pewnością ułatwią życie nie tylko dziecku, ale i jego opiekunom.

  3. Rozwijaj jego zdolności do interpretacji poezji oraz innych tekstów literackich (nasyconych licznymi środkami stylistycznymi, skomplikowanych pod względem językowym i kompozycyjnym), by wyjść poza mur dosłowności.

  4. Urządzaj dyskusyjne wieczorki filmowe. Film jako sztuka wizualno-narracyjna wymaga od widza interpretacji wielowymiarowej - na poziomie tekstu, obrazu i dźwięku. Dzieło filmowe zakłada odbiór wszystkich tych elementów jednocześnie. Ważna jest również w tym przypadku gra aktorska, na którą składa się operowanie słowem oraz mowa ciała. Analiza i interpretacja filmu mogą być dla dziecka ciekawym wyzwaniem.

Należy pamiętać o tym, że zaburzenia mowy na tle zespołu Aspergera mogą przybierać rozmaite formy. Zaprezentowane tutaj problemy to zjawiska wybrane i najczęściej powtarzające się. Warto podkreślić, iż osoby z zespołem Aspergera bardzo często wykazują wyjątkowe zdolności w jakiejś dziedzinie.

Źródło: Na podstawie własnych badań oraz T. Attwood "Zespół Aspergera"; M. Biedasiewicz, A. Maciarz "Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera"; U. Frith "Autyzm i zespół Aspergera"

Przeczytaj także:

Universal Design dla dzieci

Universal Design dla dzieci

Czy ktoś z Was widział plac zabaw przystosowany do jeżdżenia wózkiem inwalidzkim? My niestety tylko jeden ... A temat przecież bardzo ważny zarówno dla dzieci niepełnosprawnych ruchowo, jak i ich rodziców.  więcej »
Czy nauka programowania dla dzieci różni się od tej dla dorosłych?

Czy nauka programowania dla dzieci różni się od tej dla dorosłych?

Współczesne czasy wymagają zarówno od dzieci jak i osób dorosłych szybkiego reagowania na zmiany technologiczne oraz łatwości w adaptowaniu się do nowego środowiska. Wszystkie te cechy kształtuje nauka programowania, która ostatnio staje... więcej »
Świat oczami dziecka

Świat oczami dziecka

To nie jest sen. Nie jest to również scenografia do filmu KingSajz. To jest świat widziany dziecięcymi oczami – trzypiętrowy stół, gigantyczny fotel, na który trzeba wspinać się jak na Mont Everest, oraz buty taty przypominające wielkością... więcej »
Dlaczego dziecko ssie kciuk?

Dlaczego dziecko ssie kciuk?

Jest taki drobiazg, który pomaga wielu maluchom w trudnych chwilach. To kciuk. Czasem palec wskazujący lub środkowy, ale najczęściej kciuk. Kciuk dla niektórych jest po prostu niezastąpiony. Jeśli jesteś rodzicem miłośnika ssania kciuka, jeśli... więcej »
Naturalny plac zabaw w Berlinie

Naturalny plac zabaw w Berlinie

Naturalny plac zabaw jest jak kameleon – zmienia się pod wpływem dziecięcych fantazji. Dziś drewniany wieloryb i wąż mogą brać udział w wyprawie po pirackie skarby, a jutro będą pomagać w uwolnieniu księżniczki uwięzionej na wieży.... więcej »


Komentarzy: 3
{opis}
30.04.2012 17:53 - daszka
Mój synek funkcjonuje na pograniczu zespołu aspergera. Można pokonać dysfunkcje, ale potrzebna jest ciężka praca z dzieckiem.
{opis}
07.06.2010 15:31 - ksena
Zaczęliśmy urządzać wieczorki filmowe mój synek jest zachwycony!
{opis}
20.04.2010 17:40 - madzin
Ciekawy artykuł.

Quizy

1001 pytań i odpowiedzi na kazdy temat. Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej zajrzyj tutaj.

 

 

Zobacz wszystkie »