Ekorodzice

Dzieci z zespołem Aspergera

Autor: Magdalena Knedler-Zając 2010.03.22, 19:01

fot. www.sxc.hu
Ukryte przed światem w twardej i trudnej do rozbicia skorupie. Odseparowane od rówieśników żyją we własnej samotni. Nie potrafią rozpoznawać emocji, nawiązywać przyjaźni ani komunikować się z otoczeniem. Świat widziany oczami dziecka z zespołem Aspergera często jest niezrozumiały.


Outsiderzy mimo woli

Dzieci z zespołem Aspergera posiadają zazwyczaj niewielkie umiejętności w zakresie komunikowania się z otoczeniem. Mają problem z odczytywaniem intencji innych ludzi. Cechuje ich mała towarzyskość. Niekiedy zdarza się, że są oziębłe, skupione na sobie, nienaturalne czy ekscentryczne. Ponadto mają trudności ze stworzeniem więzi z rówieśnikami, nie potrafią wejść z nimi w bliższe relacje. A ich naiwność może stać się powodem wyszydzania i ataków kolegów. Dzieci z zespołem Aspergera najczęściej są samotne, jednak różnie radzą sobie z tą izolacją. Niektóre ją akceptują (niekiedy nawet pożądają), inne nie potrafią się z nią pogodzić. Dzieci te często skupiają się na detalach i nie postrzegają danej sytuacji jako całości - na przykład odpowiadają komuś na zadane pytanie, nie zauważając przy tym drwiących wyrazów twarzy czy też przedrzeźniających gestów.


Język językowi nierówny

Język, którym posługują się dzieci z zespołem Aspergera, posiada swoiste właściwości.
Najważniejsze cechy języka i mowy to:
  • wysoce sformalizowane słownictwo;
  • precyzyjne nazewnictwo;
  • wypowiedzi nienaturalne, przypominające encyklopedyczne definicje;
  • brak wyrazów i zwrotów nacechowanych emocjonalnie, czyli metafor, epitetów czy porównań, jak np. "pokarm dla duszy", "czuję się, jak zbity pies", "jestem śmiertelnie zmęczona";
  • sposób mówienia jest powolny, monotonny, przesadnie głośny lub zbyt szybki;
  • brak "melodyki" wypowiedzi.

Prawidłowy rozwój mowy i używanie języka zgodnie z regułami gramatycznymi to cecha odróżniająca dzieci z zespołem Aspergera od dzieci autystycznych. Należy jednak pamiętać, że dzieci te rozumieją mowę innych dosłownie i najpewniej czują się wtedy, kiedy jest ona prosta, precyzyjna i jednoznaczna. Natomiast wypowiedzi metaforyczne mogą budzić w nich gniew, irytację, niepokój czy też agresję.


Nadawanie na innych falach

Nawet jeżeli dziecko z zespołem Aspergera wykazuje się znajomością bardzo bogatego słownictwa, nie należy w każdym przypadku spodziewać się, że umiejętność rozumienia wypowiedzi jest również na wysokim poziomie. Potrafi ono mówić długo i dużo na interesujący je temat, nie rozpoznając jednocześnie, że słuchający jest znudzony albo nie ma ochoty na pogawędkę. Ma to związek z brakiem umiejętności odczytywania cudzych myśli i intencji, czyli z tzw. ślepotą umysłową. Dziecko z zespołem Aspergera bardziej informuje niż prowadzi dyskusję, co jeszcze dosadniej podkreśla mimika i język ciała. Dziecko nie patrzy na rozmówcę, tylko "wlepia w niego oczy" bądź też przeciwnie - unika jego wzroku. Poza tym może ono zadawać pytania, które nie są związane z określoną sytuacją, a niekiedy wręcz zupełnie odbiegają od wydarzeń rozgrywających się w danej chwili. Skoncentrowane na jakimś temacie często zadaje wciąż te same pytania i domaga się na nie odpowiedzi - może wielokrotnie słuchać tych samych wyjaśnień dotyczących interesującego zagadnienia. Dzieci z zespołem Aspergera łatwo przyswajają sobie pewne słowa, zwłaszcza trudne i obco brzmiące, by potem używać ich w różnych sytuacjach, nie zawsze we właściwym kontekście.


Rozmowy, wiersze, filmy,
czyli jak pracować z dzieckiem

  1. Zachęcaj dziecko do rozmowy, wymiany zdań i poglądów, zadawaj pytania i oczekuj odpowiedzi. Najlepiej, aby nasza pociecha nie miała tylko jednego rozmówcy, ale kilku, dzięki czemu będzie umiała dyskutować z różnymi ludźmi na różne tematy.

  2. Zadbaj o jego poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Należy wyrobić w dziecku nawyk komunikacyjny, który nie będzie odbierany jako przymus. Nie jest to zadanie łatwe i wymaga dużej konsekwencji od rodzica, ale efekty z pewnością ułatwią życie nie tylko dziecku, ale i jego opiekunom.

  3. Rozwijaj jego zdolności do interpretacji poezji oraz innych tekstów literackich (nasyconych licznymi środkami stylistycznymi, skomplikowanych pod względem językowym i kompozycyjnym), by wyjść poza mur dosłowności.

  4. Urządzaj dyskusyjne wieczorki filmowe. Film jako sztuka wizualno-narracyjna wymaga od widza interpretacji wielowymiarowej - na poziomie tekstu, obrazu i dźwięku. Dzieło filmowe zakłada odbiór wszystkich tych elementów jednocześnie. Ważna jest również w tym przypadku gra aktorska, na którą składa się operowanie słowem oraz mowa ciała. Analiza i interpretacja filmu mogą być dla dziecka ciekawym wyzwaniem.

Należy pamiętać o tym, że zaburzenia mowy na tle zespołu Aspergera mogą przybierać rozmaite formy. Zaprezentowane tutaj problemy to zjawiska wybrane i najczęściej powtarzające się. Warto podkreślić, iż osoby z zespołem Aspergera bardzo często wykazują wyjątkowe zdolności w jakiejś dziedzinie.

Źródło: Na podstawie własnych badań oraz T. Attwood "Zespół Aspergera"; M. Biedasiewicz, A. Maciarz "Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera"; U. Frith "Autyzm i zespół Aspergera"

Przeczytaj także:

Kreatywne prezenty na Dzień dziecka

Kreatywne prezenty na Dzień dziecka

Dzieci odrywają kartki z kalendarza i z niecierpliwością wypatrują zabawek. A rozgorączkowani rodzice buszują po sklepach w poszukiwaniu najlepszych prezentów dla swoich pociech. Sklepowe półki uginają się pod ciężarem dziecięcych... więcej »
Pływanie niemowląt i dzieci

Pływanie niemowląt i dzieci

Każde dziecko od momentu narodzin ma ogromny potencjał rozwoju swoich umiejętności, począwszy od doskonalenia ruchów poszczególnych części ciała, zdolności komunikowania się, wyrażania swoich emocji aż po rozwijanie indywidualnych talentów.... więcej »
Rozwój kreatywności u dzieci - ćwiczenia i przydatne akcesoria dla rodziców

Rozwój kreatywności u dzieci - ćwiczenia i przydatne akcesoria dla rodziców

Kreatywność jest cenną i pożądaną cechą. Dzięki niej nie jesteśmy robotami skłonnymi do wykonywania jedynie powtarzalnych czynności, ale wykazujemy się w szkole, a potem w życiu zawodowym inwencją, która pomaga rozwiązać każdy... więcej »
Dwujęzyczność dzieci – zalety i wady

Dwujęzyczność dzieci – zalety i wady

Każdy rodzic wie, że jego dziecko już od pierwszego dnia życia nabywa język. Ale co w sytuacji, gdy to samo dziecko nabywa...dwa języki? Zjawisko dwujęzyczności dziecięcej wciąż fascynuje wielu badaczy z rożnych dyscyplin, ale ja mam wrażenie,... więcej »
Zabawki a zdrowie dzieci

Zabawki a zdrowie dzieci

Wysoka cena oraz certyfikaty znajdujące się na produktach dla dzieci nie zawsze są gwarancją wysokiej jakości. Potwierdzają to ostatnie badania przeprowadzone przez Fundację Pro-test. Jak w takim razie możemy chronić zdrowie naszych dzieci?... więcej »


Komentarzy: 3
{opis}
30.04.2012 17:53 - daszka
Mój synek funkcjonuje na pograniczu zespołu aspergera. Można pokonać dysfunkcje, ale potrzebna jest ciężka praca z dzieckiem.
{opis}
07.06.2010 15:31 - ksena
Zaczęliśmy urządzać wieczorki filmowe mój synek jest zachwycony!
{opis}
20.04.2010 17:40 - madzin
Ciekawy artykuł.

Quizy

1001 pytań i odpowiedzi na kazdy temat. Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej zajrzyj tutaj.

 

 

Zobacz wszystkie »