Ekorodzice

Porozumienie Bez Przemocy (PBP)

Autor: mgr Iwona Ludwinek 2010.11.30, 09:22
Porozumienie Bez Przemocy (PBP) uświadamia nam, że wszelkie zmiany musimy zacząć od siebie – od dotarcia do swoich pragnień i potrzeb. Dopiero wtedy będziemy mogli zrozumieć pragnienia i potrzeby własnych dzieci. Nonviolent Communication (NVC) to praktyczne wskazówki, jak komunikować się z najbliższymi, okazując im szacunek i zrozumienie.

fot. www.photo-libre.fr

Wchodząc w życie zawodowe, dobrze pamiętałam traumę z przedszkola, do którego chodziłam przed laty. Pamiętałam też krzywdzące zdania wypowiadane przez moich rodziców. Słyszałam wciąż: rób, bo ja tak mówię. Na moje pytania: „dlaczego”, dostawałam odpowiedź: bo tak. Dorośli wokół byli szczęśliwi, kiedy siedziałam cichutko w kącie, bawiłam się lalkami (bo samochodami bawią się tylko chłopcy) i nikomu nie przeszkadzałam. Jednak czy to oznaczało, że byłam „grzeczną dziewczynką”?

Owszem, robiłam to, co mi nakazano. Słuchałam się pani, sprzątałam po skończonej zabawie, myłam ręce po przyjściu ze spaceru. Nie do końca wiedziałam, po co to robię, jednak nauczono mnie, że tak trzeba. To trwało latami, jak automat wykonywałam polecenia rodziców, nauczycieli, pracodawców. Czy tego chcemy tak naprawdę od swoich dzieci? Pragniemy, aby były kreatywne, mądre, miały przyjaciół. Chcielibyśmy też, żeby pięknie rysowały, czytały książki i do tego chętnie brały udział w zajęciach ruchowych. Jednak nie zawsze są to pragnienia dzieci, a nasze własne. To, czego my naprawdę chcemy, często tłumimy, bo tak nas niestety nauczono. Wiemy, że mamy być dobrymi ludźmi, ale co to właściwie znaczy? Wiemy, że wielu rzeczy nie wypada robić… ale dlaczego?  Często zabraniamy coś dziecku, nakazujemy, ale gdyby się zastanowić, czym się wtedy kierujemy, okazuje się, że nie zawsze chodzi nam tu o nie, a…o nas samych.

Przytoczę pewien przykład. Wyobraź sobie: jest wieczorowa pora. Odebrałaś dziecko z przedszkola, zjedliście kolację. Z błogim wyrazem twarzy kładziesz się, trzymając w dłoni rewelacyjną książkę. Twoja pociecha bawi się obok, wymyślając sobie kolejną fantastyczną zabawę. Nagle słyszysz rozdzierający krzyk. Nie, to śpiew, ale w wykonaniu Twojej pociechy brzmi to makabrycznie. Z irytacją powoli przechodzącą we wściekłość, krzyczysz na dziecko, nakazujesz bawić się w ciszy albo najlepiej natychmiast iść spać, a Ty...nie potrafisz już wrócić do swojej lektury. Śpiew zamienia się w pochlipywanie, ze złością przeplataną wyrzutami sumienia stwierdzasz, że nie tak wyobrażałaś sobie swoje życie rodzinne. 

Pomyślmy teraz, co się wydarzyło.
  • Dziecko zostało ukarane krzykiem.
  • Za co? Za dobrą zabawę.
  • Dlaczego? Bo Ty nie miałaś ochoty spędzać czasu w hałasie.
  • Ponowię pytanie: dlaczego? A dlatego, że miałaś potrzebę odpoczynku.
  • A Twoje dziecko? Potrzebę zabawy.
Tak, to potrzeby odgrywają główną rolę w naszym życiu. Chcemy być akceptowani, zrozumiani, docenieni. To wszystko kieruje naszymi działaniami. Chcemy być szczęśliwi, jednak nie zawsze wiemy, jak to osiągnąć i działamy na ślepo, czasem w rozpaczy, nierzadko raniąc swoich najbliższych, chociaż nie zdajemy sobie z tego sprawy. Próbujemy rozmawiać z ludźmi, ale tak naprawdę nie rozumiemy, co do nas mówią, bo nasz odbiór jest zafałszowany.

Porozumienie Bez Przemocy uświadamia nam to wszystko. Podręcznik Marshalla Rosenberga pomaga nam zrozumieć, jak wiele błędów popełnialiśmy do tej pory. Pokazuje nam, że gdzieś utraciliśmy empatię, a w zamian za to oceniamy, krytykujemy, mamy nadzieję, że ktoś spełni nasze oczekiwania. Ba, wręcz wymagamy tego. Dowiadujemy się, jak porozumiewać się tak, by nie ranić ani siebie, ani innych, odrzucając wyuczone schematy i otwierając się na siebie i innych.

Nonviolent Communication (NVC), bo tak brzmi oryginalna nazwa PBP, opisuje cztery elementy pomagające nam to osiągnąć:
  1. Spostrzeganie, czyli rozejrzenie się w sytuacji bez jakiejkolwiek oceny, wydawania osądów
  2. Zdefiniowanie uczuć, jakie wiążą się z tą sytuacją
  3. Wyrażenie potrzeb, które kryją się za tymi uczuciami
  4. Wyrażenie prośby do osoby, z którą się komunikujemy, czy poprzez swoje działanie może spełnić naszą potrzebę.
Dzieci kochają nas bezgranicznie. Cokolwiek nieprzyjemnego robią, to nie po to, by nam uprzykrzyć życie. Jak zdamy sobie z tego sprawę, zapewne łaskawiej na nie spojrzymy. NVC to praktyczne wskazówki, jak się komunikować, jak docierać do swoich pragnień i pragnień naszych bliskich. Czy to oznacza, że teraz powinniśmy sztywno rozmawiać metodą czterech kroków? Oczywiście, że nie. One są tylko czymś, co ma nas nakierować, co może nam pomóc w codziennym treningu, bacznym obserwowaniu siebie, jak i uważnym słuchaniu tego, co mówią do nas inni.

Co w takim razie powinniśmy uczynić teraz? Należy przede wszystkim zdać sobie sprawę, że Porozumienie Bez Przemocy to nie klasyczna metoda. To proces, oparty na wglądzie w siebie, na zrozumieniu siebie, dzięki czemu będziemy potrafili zrozumieć również nasze dzieci. To ciężka praca, jednak opłacalna, bo uwalnia nas od wielu negatywnych emocji, za których pojawienie się obwiniamy często najbliższych. Jak rozmawiać ze swoim dzieckiem? Dwulatek jest za mały, by zawile mu tłumaczyć, jakie mamy potrzeby i jeszcze wypytywać o jego. Jednak krótkie komunikaty, pokazujące, że nie chcesz, nie możesz się na coś zgodzić i wyjaśnienie, dlaczego tak się dzieje, wystarczą. Nie musisz się zgadzać na wszystko, bo Twój malec chce wszystkiego sam doświadczać. Jednak okaż mu zrozumienie, a na pewno odwdzięczy się szacunkiem do Ciebie i Twoich potrzeb.

Autor artykułu:
mgr Iwona Ludwinek
nauczycielka w przedszkolu "Przyjaciele Żyrafy"
www.przedszkole.most.org.pl


Przeczytaj także:

Time out – skuteczna metoda wychowawcza?

Time out – skuteczna metoda wychowawcza?

Time out to chyba jedna z najpopularniejszych w tej chwili metod wychowawczych w odniesieniu do małych dzieci. Popularna, bo polecana. Daje jednoznaczną podpowiedź, co robić w trudnych sytuacjach, a rodzice zagubieni w gąszczu wymagań, które... więcej »
Histeria dziecka w sklepie

Histeria dziecka w sklepie

Jak reagować na histerię dziecka w sklepie? Ceny rosną, a zawartość pieniędzy w naszym portfelu wprost proporcjonalnie spada. Zbliżają się święta, chciałybyśmy spędzić je jak najmilej, mając w głowie obraz rodem z amerykańskich filmów,... więcej »
Rodzeństwo

Rodzeństwo

Duża różnica wieku pomiędzy rodzeństwem bywa czasem poważnym problemem. Rodzice są zawiedzeni. Jeszcze przed narodzinami młodszego dziecka snuli wizję wspólnych wypadów za miasto, gdzie starszak opiekuje się niemowlakiem… A gdy na świecie... więcej »
Ekomama o rodzicielstwie bliskości

Ekomama o rodzicielstwie bliskości

Dla mnie rodzicielstwo bliskości to świadome rodzicielstwo. Cechy, znaki szczególne: eksplozja miłości, szczęście niepojęte, kosmiczna energia! Powrót do pierwotnego szczęścia, beztroski, niczym niezachwianego, czystego uczucia. Pojawienie... więcej »
Bliźniaki a Rodzicielstwo Bliskości

Bliźniaki a Rodzicielstwo Bliskości

Zanim zostałam mamą, marzyłam, że wcielę wszystkie porady związane z rodzicielstwem bliskości: noszenie w chuście, karmienie piersią na żądanie, budowanie więzi poprzez bliski kontakt czy stosowanie wielorazowych pieluszek. Do macierzyństwa... więcej »


Jeśli chcesz w pełni korzystać z możliwości i funkcjonalnosci serwisu Ekorodzice.pl, dołącz do nas! Rejestracja nie zajmie Ci więcej niż 2 minuty!

Quizy

1001 pytań i odpowiedzi na kazdy temat. Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej zajrzyj tutaj.

 

 

Zobacz wszystkie »