1. W procesie kształtowania się mowy dziecka ważny jest już okres prenatalny - w czwartym miesiącu życia płodowego powstają ośrodki mowy.
2. W okresie niemowlęcym na prawidłowy rozwój mowy dziecka korzystnie wpływa karmienie piersią - ssanie w naturalny sposób usprawnia mięśnie warg, policzków i języka. Jeżeli karmienie piersią nie jest możliwe, należy wybrać butelkę ze smoczkiem o krótkiej, nieco spłaszczonej części, z licznymi małymi otworkami, imitującej brodawkę kobiecą.
Nie należy podawać dziecku między karmieniami pustych smoczków, ponieważ zbyt długie ssanie, połączone z karmieniem butelką, powoduje nieprawidłowości w budowie narządów artykulacyjnych.
Podczas karmienia powinno się również właściwie ułożyć niemowlę - ułożenie poziome utrudnia oddychanie przez nos i połykanie.
W czasie snu dziecko powinno mieć zamknięte usta - otwieranie ust prowadzi do wykształcenia nieprawidłowego nawyku oddychania przez usta, a to może przynieść efekty w postaci częstych nieżytów górnych dróg oddechowych, anomalii zgryzu oraz wypaczeń funkcji języka.
3. W przypadku dzieci starszych dla prawidłowego rozwoju aparatu artykulacyjnego, budowy zgryzu i ćwiczenia mięśni artykulacyjnych korzystne jest jedzenie owoców ze skórką i żucie surowej marchewki.
Leon Kaczmarek wyróżnia cztery etapy rozwoju mowy:
1. OKRES MELODII (do 1. roku życia)
Dziecko porozumiewa się z otoczeniem za pomocą
krzyku, płaczu, okrzyków, tworów dźwiękonaśladowczych, gestykulacji,
mimiki. Wymawia w tym okresie poprawnie tylko kilka głosek, takich jak:
- a, e, i;
- sporadycznie m, b, n, t, d.
2. OKRES WYRAZU (od 1. do 2. roku życia)
Dziecko wypowiada
pojedyncze słowa lub kawałki słów, artykulacja jest niedokształcona,
ale zaznacza się poprawna melodia, akcent oraz rytm w mowie dziecka. Wymawia ono: - wszystkie samogłoski ustne: a, e, i, o, u, y; - repertuar spółgłosek rozszerza się: p, b, m, t, d, n, ń, ś, j, k, k'; - spółgłoski ć, ź są zastępowane przez t, t', d, d', c; - zamiast l występuje niekiedy ł;
- k bywa zastępowane przez t; - g zastępowane przez d; - około 300 słów.
3. OKRES ZDANIA (od 2. do 3. roku życia)
Dziecko rozwija
wypowiedzi pod względem gramatycznym, zwiększa się jego zasób
słownictwa. Zauważalny jest postęp w wymowie dziecka. Prawidłowo brzmią już: - wszystkie samogłoski; - spółgłoski: p, b, p', b', m, m', f, v, f', v', ś, ź, ć, dź, ń, k, g, k', g' h, t, d, ł; - pojawia się l, l'; - l występuje w miejscu r; - j wymawiane jest w normalnych pozycjach, ale może też występować w miejscu l lub r; - dziecko wymawia 1000 - 1500 słów.
4. OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ (od 3. do 7. roku życia)
Dziecko ma jeszcze problemy w stosowaniu
zasad budowania wypowiedzi. Twory językowe charakteryzują się
świeżością, oryginalnością, niezwykłością. W ostatniej fazie tego etapu
dziecko opanowuje poprawną wymowę. Dojrzewa cały system spółgłoskowy,
dziecko mówi wyraźnie. Od 3. roku życia obserwujemy rozwój mowy.
Dziecko mówi zdaniami, rozwijając myślenie, co wyraża się poprzez
formułowanie pytań (jest to tzw. wiek pytań, dziecko zalewa dorosłych
pytaniami, jest pod tym względem natarczywe, chce zaspokoić swoją
ciekawość). Otoczenie powinno cierpliwie udzielać dziecku
wyczerpujących odpowiedzi i wciągać je w rozmowę - odpowiedzi te
powinny być krótkie, prawdziwe, proste, podstawowe. Dziecko wymawia
około 4000 słów.
Co powinno niepokoić w mowie dziecka?
Okres melodii
Jeśli na pierwszym etapie rozwoju mowy dziecko nie wydaje z siebie dźwięków, nie krzyczy, i nie gaworzy, to należy je uważnie obserwować.
Okres wyrazu
Powinien przede wszystkim niepokoić brak takich głosek, jak:
p, b, m, t, d, n, ń, ś, j, k, k',
przy czym t, d może być wymieniane na odpowiednio k, g.
Na tym etapie nie jest to jeszcze problem, ale może stać się nim w późniejszych latach. Niewielki zasób słownictwa oraz nieumiejętność identyfikacji słowa z obrazkiem także powinien zwrócić naszą uwagę.
Okres zdania
Jeżeli chodzi o kolejny etap rozwoju mowy, to wymowa dziecka powinna już być dość wyrazista. Gdy otoczenie nadal nie może zrozumieć, co mówi nasza pociecha, to jest to sygnał niepokojący. Alarmujące są:
nieumiejętność wymawiania jakiejkolwiek samogłoski (wszystkie powinny być już poprawne);
mały zasób słów i nieumiejętność łączenia ich w proste zdania.
W takim przypadku należy udać się po poradę do specjalisty. Zanim pójdziemy z dzieckiem do logopedy, dobrze jest zrobić podstawowe badania, ewentualnie skonsultować się z neurologiem i psychologiem, by wykluczyć zaburzenia rozwojowe i określić poziom rozwoju emocjonalnego dziecka. Korzystna jest również wizyta u laryngologa, który sprawdzi stan narządów mowy.
Okres swoistej mowy dziecięcej
Poza wyrazistością mowy powinniśmy zwrócić uwagę na:
umiejętność komunikowania się dziecka z otoczeniem;
chęć rozmawiania (zadawania pytań i odpowiadania na nie);
umiejętność rozpoznawania relacji przestrzennych;
umiejętność budowania zdań.
W wymowie około piątego roku życia powinny pojawić się prawidłowo realizowane głoski: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, a po szóstym roku życia r.
W zeszłym roku na polski rynek trafiły akcesoria dziecięce warte prawie 150 mld dolarów. Z kontroli Inspekcji Handlowej wynika, że nie wszystkie z nich powinny zostać dopuszczone do sprzedaży. Najnowszy raport UOKiK nie pozostawia złudzeń – co trzecia zabawka i para obuwia nie spełnia wymogów...
Na początku jest zaledwie kilka prostych gestów, potem przybywają kolejne. A nim ktokolwiek się obejrzy migowa komunikacja hula na całego... Z panem Przemkiem Popiołkiem, który razem z żoną wprowadził na polski rynek Program Baby Signs®, rozmawiała Magdalena Łukaszewska...
Gdy rozwój Twojego dziecka budzi w Tobie niepokój, nie czekaj! Skorzystaj z wczesnego wspomagania. Grupa specjalistów przyjdzie Wam z pomocą: zbada, zdiagnozuje i pokieruje rozwojem Twojej pociechy.
Każdy rodzic wie, że jego dziecko już od pierwszego dnia życia nabywa język. Ale co w sytuacji, gdy to samo dziecko nabywa...dwa języki? Zjawisko dwujęzyczności dziecięcej wciąż fascynuje wielu badaczy z rożnych dyscyplin, ale ja mam wrażenie, że rodzice (nawet Ci, którzy powinni być najbardziej zainteresowani) nie bardzo garną się do zgłębiania tej niby tajemnej wiedzy...
Masaż Shantala dla niemowląt i małych dzieci to tradycyjny masaż indyjski, posiadający tysiącletnią tradycję. Według ajurwedy praktykuje się go od 28 dnia po narodzinach do około 2 roku życia i tradycyjnie jest przekazywane rodzicom przez babcie. W Europie masaż Shantala jest znany przede wszystkim dzięki francuskiemu położnikowi Frédérickowi Leboyer...
Absolwentka filologii polskiej, Podyplomowych Studiów Logopedycznych oraz Podyplomowych Studiów Komunikowania i Kreowania Wizerunku Publicznego na Uniwersytecie Wrocławskim, a także Logopedii medialnej dla logopedów na Wyższej Szkole Komunikowania i Mediów Społecznych w Warszawie. Studia podyplomowe z zakresu logopedii ogólnej ukończyła z wyróżnieniem, a swoją pracę dyplomową poświęciła zaburzeniom mowy na tle Zespołu Aspergera. Od kilku lat prowadzi we Wrocławiu prywatny gabinet logopedyczny Bona Lingua. Doświadczenie w zakresie umiejętności językowych zdobyła jako redaktor oraz korektor podczas współpracy z portalem finansowym IPO.pl, Polonijnym...
1001 pytań i odpowiedzi na kazdy temat. Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej zajrzyj tutaj.
