Jabłko nazywane jest królem owoców – głównie za sprawą swoich właściwości – wysokiej zawartości witamin oraz składników mineralnych. Także ze względu na wszechstronne zastosowanie jabłka są cenionym owocem w kuchni, w domu i w ogrodzie.
fot. www.sxc.hu
Właściwości prozdrowotne jabłek
Jabłka zawierają ponad 20 cennych składników, posiadają wysoką zawartość kwasów owocowych oraz witamin A, B1, B2, C i E.
Bardzo dobrze regulują przemianę materii.
Są stosowane w różnych dietach odchudzających (są niskokaloryczne oraz zawierają błonnik pęczniejący w żołądku i osłabiający uczucie głodu). Wzmacniają system immunologiczny, polecane są więc w żywieniu dzieci i osób przewlekle chorujących – również dlatego, że są lekkostrawne.
Na właściwości prozdrowotne jabłek wpływają zwłaszcza niżej wyszczególnione substancje:
przeciwutleniacze – polifenole (kwercetyna) – o działaniu antykancerogennym (przeciw nowotworom jelita grubego i wątroby) oraz chroniące system nerwowy przed stresem oksydacyjnym (zapobieganie chorobie Alzheimera i Parkinsona).
pektyny – związki o działaniu przeczyszczającym i wpływającym na florę bakteryjną w jelicie grubym, a tym samym regulujące perystaltykę jelit. Dzięki pektynom jabłka stanowić mogą lek zarówno przeciwbiegunkowy, jak i przeciwzaparciowy. Dodatkowo pektyny neutralizują substancje toksyczne w organizmie – wiążąc pierwiastki radioaktywne (stront i kobalt) i usuwając je z organizmu oraz obniżając stężenie we krwi cholesterolu LDL i trójglicerydów poprzez wiązanie ich w przewodzie pokarmowym i zapobieganiu przedostawaniu się ich do krwioobiegu.
potas – zawarty w jabłkach w dużej ilości (134 mg K/100 g św. m.) wpływa dodatnio na pracę serca i układu nerwowego, jak również wzmacnia układ odpornościowy organizmu.
krzem – “pierwiastek urody” mający wpływ na zdrowy wygląd włosów i paznokci.
Wszechstronne zastosowanie
W Polsce uprawianych jest kilka tysięcy odmian jabłek, z czego w rejestrze odmian do uprawy towarowej znajduje się ich aż 71. Mając tak szeroki wybór odmian o różnej przydatności, można znaleźć dla jabłoni i jabłek następujące zastosowania:
W kuchni – jako deserowe preferowane są jabłka słodkie i twarde ('Gala', 'Rubin'). Do wypieków i jako dodatek do mięs jabłka o wyraźnym kwaśnym posmaku (niezastapiona 'Boskoop', czyli tzw. Szara Reneta). Z jabłek można przyrządzać rozmaite przetwory: kompoty, przeciery, ocet, sok ('Witos'), cydr ('James Grieve'), susz – zarówno jako dietetyczna przekąska, jak i herbatka z suszonych skórek jabłek.
Niektóre odmiany świetnie się przechowują nawet w warunkach domowych ('Idared'), jeśli od razu po zerwaniu zdrowe owoce umieści się w płytkich drewnianych skrzynkach (szypułką do dołu) i przetrzymuje w chłodnym i wentylowanym pomieszczeniu, co jakiś czas sprawdzając stan owoców. W takich warunkach jabłka mogą być przechowywane nawet kilka miesięcy.
W szeroko rozumianym gospodarstwie domowym:
aspekt ekonomiczny – ze względu na powszechność upraw w naszym kraju, można nabyć jabłka stosunkowo tanio względem innych owoców;
aspekt utylitarny – jabłko (zwłaszcza niewielkich rozmiarów) stanowi świetny “owoc do szkoły” lub element prowiantu na wycieczkę – nie niszczy się w transporcie oraz łatwo je zjeść, nie brudząc się.
W domowych dekoracjach – jabłka w całości są tradycyjną ozdobą bożonarodzeniowych choinek i stroików. Pestki jabłek stanowić mogą element naturalnej, ekologicznej biżuterii.
W ekologicznych kosmetykach – zmielone pestki jabłek, po zmieszaniu z oliwą z oliwek, wykorzystuje się do przyrządzania domowych peelingów. Bogaty w kwasy owocowe (AHA- Alfahydroksykwasy) sok i miąższ jabłkowy można używać do pielęgnacji twarzy i ciała. Stosowane jako maseczki i do przemywania skóry mają działanie przeciwzmarszczkowe, rozświetlające skórę i złuszczające naskórek.
W ekologicznych środkach czystości – ocet jabłkowy doskonale nadaje się do przyjaznego środowisku oczyszczania z kamienia domowego sprzętu AGD oraz baterii łazienkowych i ceramiki sanitarnej.
W ogrodzie – użytkowo – jabłoń jest świetnie przystosowana do naszego klimatu; dokonując odpowiedniego wyboru odmian i podkładek można uprawiać jabłonie w całej Polsce i praktycznie na każdej glebie. Również dzięki odpowiednio dokonanemu doborowi odmian możliwe jest prowadzenie przydomowych upraw w sposób ekologiczny, bez konieczności chemicznej ochrony drzew – m. in. dzięki nasadzeniom odmian odpornych lub mało wrażliwych na parcha i mączniaka ('Melfree', 'Medea', 'Sawa').
W ogrodzie – dekoracyjnie – jabłonie wprowadzają wspaniały akcent ozdobny do ogrodu – oczywiście w czasie kwitnienia, jak również akcent kolorystyczny w okresie dojrzewania, dzięki zastosowaniu odmian o różnej barwie owoców (zielone, żółte, różowe, pomarańczowe, czerwone, malinowe). Ponadto ozdobne formowanie koron jabłoni daje ciekawy efekt dekoracyjny – zwłaszcza w okresie bezlistnym.
Każdy ogród owocowy można zaprojektować tak, by był interesujący – nie musi to być nudny sad z wysokimi drzewami ani rządki truskawek na zagonach. Wystarczy w odpowiedni sposób wykorzystać dekoracyjne aspekty drzew i krzewów owocowych – ich oszałamiające, wiosenne kwitnienie, kolorowe owoce (zwłaszcza jabłonie i śliwy) i spektakularne jesienne przebarwienia (borówka wysoka)...
Kiełki dostępne w handlu ustępują zawartością witamin, jak również makro i makroelementów kiełkom uprawianym w domu. Dzieje się tak, gdyż w czasie przechowywania część związków zawartych w roślinach ulega rozkładowi; dotyczy to zresztą nie tylko kiełków, lecz również owoców i warzyw – te z przechowalni mają niższe parametry prozdrowotne niż te świeże, „prosto z ogródka”.
Rośliny doniczkowe są ważnym, stałym elementem dekoracyjnym mieszkania. Trudno wyobrazić sobie wnętrze zupełnie pozbawione roślin – wydaje się ono puste, sztuczne, nienaturalne. Rośliny wpływają zarówno na estetykę domu, jak i – dzięki swoim właściwościom – na poprawę mikroklimatu wnętrz. Aby jednak rośliny zachowały swoje walory dekoracyjne i oczyszczające, należy zapewnić im odpowiednie warunki lub – ujmując rzecz z nieco innej strony – odpowiednio dobrać rośliny do wnętrza tak, by rosły zdrowo i zdobiły mieszkanie.
Przy okazji urządzania nowego – bądź też przekształcania istniejącego – ogrodu konieczne jest rozpatrzenie potrzeb i oczekiwań wszystkich domowników, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb najmłodszych. Potrzeby te zależne są od wieku. Ogród powinien ewoluować, czyli "rosnąć" razem z dziećmi. Dlatego też w procesie projektowania musi być założona podatność ogrodu na zmiany.
Zakładając ogród, cieszymy się na bliski kontakt z naturą. Niestety, współczesne ogrody często zamiast tętnić życiem, stają się – mimo pełni zieleni – ekologiczną pustynią. Co zrobić i czego nie robić, by były one częścią ekosystemu?
U nas w domu też uwielbia się jabłka. Mała też lubi. A najbardziej się zajada i przyznam się, że ja również, racuchamy drożdżowymi z jabłkami. Grubo ukrojone jabłko maczane w cieście i smażone na rumiano - pycha. Planuję w kwietniu 2012 wrzucić nasz ukochany przepis na bloga.
Mmmm jabłka są pycha!!!! Podczas pracy za granicą w gospodarstwie ekologicznym miałam ich pod dostatkiem i muszę przyznać, że smakowały cudownie, zupełnie inaczej, niż te z upraw konwencjonalnych... Długo szukałam w Polsce takiego sklepu lub bezpośredniego producenta, który posiadał by tak dobre i zdrowe owoce, aż w końcu na trafiłam na natoobe.pl, gdzie w końcu je dostałam!! Ponadto jest o wiele więcej naturalnych produktów! Serdecznie polecam:)
Co do paru słów o mnie, to... niezbyt lubię pisać o sobie ;-) Projektowaniem ogrodów zajmuję się od 13 lat, od 2 lat prowadzę własną pracownię. Projektowanie to moja praca i hobby – po prostu lubię to, co robię :) Skupiam się na kształtowaniu ogrodów w harmonii z otaczającym krajobrazem i architekturą. Fascynuje mnie możliwość tworzenia w ogrodzie użytkowych enklaw (ogrody owocowe i warzywne), które mimo swej funkcji nie tracą na dekoracyjności. Poza projektowaniem ogrodów przydomowych opracowuję też projekty zieleni...
Nie każdy z nas może sobie pozwolić na domowy ogródek z ziół we własnym mieszkaniu. Natomiast każdy jest w stanie przygotować sobie mrożony ogródek z ziół we własnej lodówce! Zioła najpierw należy umyć i posiekać, a następnie przełożyć do szczelnych pojemników. Można mrozić w każdym woreczku jeden gatunek roślin albo robić z nich mieszanki. Najlepiej wykorzystać w tym celu: lubczyk, cząber, koperek, rozmaryn, tymianek, melisę, mięte, natkę pietruszki oraz majeranek. Radzimy mrozić zioła, ponieważ mają o wiele więcej witamin i aromatu niż ich suszone odpowiedniki!
Nie każdy z nas może sobie pozwolić na domowy ogródek z ziół we własnym mieszkaniu. Natomiast każdy jest w stanie przygotować sobie mrożony ogródek z ziół we własnej lodówce! Zioła najpierw należy umyć i posiekać, a następnie przełożyć do szczelnych pojemników. Można mrozić w każdym woreczku jeden gatunek roślin albo robić z nich mieszanki. Najlepiej wykorzystać w tym celu: lubczyk, cząber, koperek, rozmaryn, tymianek, melisę, mięte, natkę pietruszki oraz majeranek. Radzimy mrozić zioła, ponieważ mają o wiele więcej witamin i aromatu niż ich suszone odpowiedniki!