Ukryte przed światem w twardej i trudnej do rozbicia skorupie. Odseparowane od rówieśników żyją we własnej samotni. Nie potrafią rozpoznawać emocji, nawiązywać przyjaźni ani komunikować się z otoczeniem. Świat widziany oczami dziecka z zespołem Aspergera często jest niezrozumiały.
Outsiderzy mimo woli
Dzieci z zespołem Aspergera posiadają zazwyczaj niewielkie umiejętności w zakresie komunikowania się z otoczeniem. Mają problem z odczytywaniem intencji innych ludzi. Cechuje ich mała towarzyskość. Niekiedy zdarza się, że są oziębłe, skupione na sobie, nienaturalne czy ekscentryczne. Ponadto mają trudności ze stworzeniem więzi z rówieśnikami, nie potrafią wejść z nimi w bliższe relacje. A ich naiwność może stać się powodem wyszydzania i ataków kolegów. Dzieci z zespołem Aspergera najczęściej są samotne, jednak różnie radzą sobie z tą izolacją. Niektóre ją akceptują (niekiedy nawet pożądają), inne nie potrafią się z nią pogodzić. Dzieci te często skupiają się na detalach i nie postrzegają danej sytuacji jako całości - na przykład odpowiadają komuś na zadane pytanie, nie zauważając przy tym drwiących wyrazów twarzy czy też przedrzeźniających gestów.
Język językowi nierówny Język, którym posługują się dzieci z zespołem Aspergera, posiada swoiste właściwości. Najważniejsze cechy języka i mowy to:
brak wyrazów i zwrotów nacechowanych emocjonalnie, czyli metafor, epitetów czy porównań, jak np. "pokarm dla duszy", "czuję się, jak zbity pies", "jestem śmiertelnie zmęczona";
sposób mówienia jest powolny, monotonny, przesadnie głośny lub zbyt szybki;
brak "melodyki" wypowiedzi.
Prawidłowy rozwój mowy i używanie języka zgodnie z regułami gramatycznymi to cecha odróżniająca dzieci z zespołem Aspergera od dzieci autystycznych. Należy jednak pamiętać, że dzieci te rozumieją mowę innych dosłownie i najpewniej czują się wtedy, kiedy jest ona prosta, precyzyjna i jednoznaczna. Natomiast wypowiedzi metaforyczne mogą budzić w nich gniew, irytację, niepokój czy też agresję.
Nadawanie na innych falach
Nawet jeżeli dziecko z zespołem Aspergera wykazuje się znajomością bardzo bogatego słownictwa, nie należy w każdym przypadku spodziewać się, że umiejętność rozumienia wypowiedzi jest również na wysokim poziomie. Potrafi ono mówić długo i dużo na interesujący je temat, nie rozpoznając jednocześnie, że słuchający jest znudzony albo nie ma ochoty na pogawędkę. Ma to związek z brakiem umiejętności odczytywania cudzych myśli i intencji, czyli z tzw. ślepotą umysłową. Dziecko z zespołem Aspergera bardziej informuje niż prowadzi dyskusję, co jeszcze dosadniej podkreśla mimika i język ciała. Dziecko nie patrzy na rozmówcę, tylko "wlepia w niego oczy" bądź też przeciwnie - unika jego wzroku. Poza tym może ono zadawać pytania, które nie są związane z określoną sytuacją, a niekiedy wręcz zupełnie odbiegają od wydarzeń rozgrywających się w danej chwili. Skoncentrowane na jakimś temacie często zadaje wciąż te same pytania i domaga się na nie odpowiedzi - może wielokrotnie słuchać tych samych wyjaśnień dotyczących interesującego zagadnienia. Dzieci z zespołem Aspergera łatwo przyswajają sobie pewne słowa, zwłaszcza trudne i obco brzmiące, by potem używać ich w różnych sytuacjach, nie zawsze we właściwym kontekście.
Rozmowy, wiersze, filmy, czyli jak pracować z dzieckiem
Zachęcaj dziecko do rozmowy, wymiany zdań i poglądów, zadawaj pytania i oczekuj odpowiedzi. Najlepiej, aby nasza pociecha nie miała tylko jednego rozmówcy, ale kilku, dzięki czemu będzie umiała dyskutować z różnymi ludźmi na różne tematy.
Zadbaj o jego poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Należy wyrobić w dziecku nawyk komunikacyjny, który nie będzie odbierany jako przymus. Nie jest to zadanie łatwe i wymaga dużej konsekwencji od rodzica, ale efekty z pewnością ułatwią życie nie tylko dziecku, ale i jego opiekunom.
Rozwijaj jego zdolności do interpretacji poezji oraz innych tekstów literackich (nasyconych licznymi środkami stylistycznymi, skomplikowanych pod względem językowym i kompozycyjnym), by wyjść poza mur dosłowności.
Urządzaj dyskusyjne wieczorki filmowe. Film jako sztuka wizualno-narracyjna wymaga od widza interpretacji wielowymiarowej - na poziomie tekstu, obrazu i dźwięku. Dzieło filmowe zakłada odbiór wszystkich tych elementów jednocześnie. Ważna jest również w tym przypadku gra aktorska, na którą składa się operowanie słowem oraz mowa ciała. Analiza i interpretacja filmu mogą być dla dziecka ciekawym wyzwaniem.
Należy pamiętać o tym, że zaburzenia mowy na tle zespołu Aspergera mogą przybierać rozmaite formy. Zaprezentowane tutaj problemy to zjawiska wybrane i najczęściej powtarzające się. Warto podkreślić, iż osoby z zespołem Aspergera bardzo często wykazują wyjątkowe zdolności w jakiejś dziedzinie.
Źródło: Na podstawie własnych badań oraz T. Attwood "Zespół Aspergera"; M. Biedasiewicz, A. Maciarz "Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera"; U. Frith "Autyzm i zespół Aspergera"
Na początku jest zaledwie kilka prostych gestów, potem przybywają kolejne. A nim ktokolwiek się obejrzy migowa komunikacja hula na całego... Z panem Przemkiem Popiołkiem, który razem z żoną wprowadził na polski rynek Program Baby Signs®, rozmawiała Magdalena Łukaszewska...
To nie jest sen. Nie jest to również scenografia do filmu KingSajz. To jest świat widziany dziecięcymi oczami – trzypiętrowy stół, gigantyczny fotel, na który trzeba wspinać się jak na Mont Everest, oraz buty taty przypominające wielkością kajaki.
Naturalny plac zabaw jest jak kameleon – zmienia się pod wpływem dziecięcych fantazji. Dziś drewniany wieloryb i wąż mogą brać udział w wyprawie po pirackie skarby, a jutro będą pomagać w uwolnieniu księżniczki uwięzionej na wieży. Pomysłów na zabawę jest mnóstwo. Jedyne granice stawia nasza wyobraźnia...
Święta coraz bliżej. Dzieci odrywają kartki z kalendarza i z niecierpliwością wypatrują Mikołaja. A rozgorączkowani rodzice buszują po sklepach w poszukiwaniu najlepszych prezentów dla swoich pociech. Sklepowe półki uginają się pod ciężarem dziecięcych zabawek – nie jest więc łatwą sztuką dokonać właściwego wyboru. Czy w takim razie powinniśmy się kierować?
Masaż Shantala dla niemowląt i małych dzieci to tradycyjny masaż indyjski, posiadający tysiącletnią tradycję. Według ajurwedy praktykuje się go od 28 dnia po narodzinach do około 2 roku życia i tradycyjnie jest przekazywane rodzicom przez babcie. W Europie masaż Shantala jest znany przede wszystkim dzięki francuskiemu położnikowi Frédérickowi Leboyer...
Absolwentka filologii polskiej, Podyplomowych Studiów Logopedycznych oraz Podyplomowych Studiów Komunikowania i Kreowania Wizerunku Publicznego na Uniwersytecie Wrocławskim, a także Logopedii medialnej dla logopedów na Wyższej Szkole Komunikowania i Mediów Społecznych w Warszawie. Studia podyplomowe z zakresu logopedii ogólnej ukończyła z wyróżnieniem, a swoją pracę dyplomową poświęciła zaburzeniom mowy na tle Zespołu Aspergera. Od kilku lat prowadzi we Wrocławiu prywatny gabinet logopedyczny Bona Lingua. Doświadczenie w zakresie umiejętności językowych zdobyła jako redaktor oraz korektor podczas współpracy z portalem finansowym IPO.pl, Polonijnym...